Yojika मध्ये आर्थिक वर्षाच्या नोंदी बंद करण्यासाठी, संपलेल्या वर्षाची हिशोबाची पुस्तके तपासा, स्वतःचा बॅकअप घ्या आणि नंतर Settings → Business & Tax → Financial years उघडा. लॉकची पुष्टी करण्यापूर्वी क्लोजिंग सारांश तपासा. काय तपासायचे, वर्ष बंद केल्याने कशाचे संरक्षण होते आणि नंतर दुरुस्ती करायची असल्यास काय करायचे, हे या मार्गदर्शकात सांगितले आहे.
हिशोब तपासल्यानंतर आर्थिक वर्षाच्या नोंदी बंद करा
Yojika मध्ये आर्थिक वर्ष 1 एप्रिल ते 31 मार्च असे असते. फक्त संपलेले वर्ष बंद करता येते आणि वर्षे सर्वांत जुन्या वर्षापासून क्रमाने बंद करावी लागतात.
उदाहरणार्थ, 10/09/2026 रोजी FY 2025-26 संपलेले आहे, तर FY 2026-27 सध्याच्या व्यवसायासाठी अजून उघडे आहे. दुकानाचे त्याहून जुने वर्ष बंद करायचे राहिले असेल, तर आधी ते वर्ष हाताळावे लागेल. Financial years कार्डवर कोणते वर्ष बंद करण्यास पात्र आहे ते दिसते.
ताळमेळ पूर्ण केल्यानंतरच वर्ष बंद करण्याचा निर्णय घ्या. लॉक करण्यापूर्वी संबंधित रिटर्न आणि दुरुस्त्या पूर्ण झाल्या आहेत का, हे तुमच्या CA ला विचारा. हे बटण रिटर्न भरत नाही किंवा खाती बरोबर असल्याचे प्रमाणित करत नाही.
तयारीसाठी हा तक्ता वापरा:
| तपासणी | बंद करण्यापूर्वी कशाची तुलना करावी |
|---|---|
| ग्राहक आणि पुरवठादारांची शिल्लक | न भरलेली बिले, वसुली आणि दिलेली रक्कम यांचा संबंधित पक्षाच्या स्टेटमेंटशी मेळ घाला. गहाळ नोंदी तपासा. |
| रोख आणि बँक खाती | वर्षअखेरच्या तारखेची नोंदवलेली शिल्लक रोख नोंदी आणि बँक स्टेटमेंटशी पडताळा. |
| साठा | नोंदवलेले प्रमाण आणि खरेदी किंमती तपासा. खरेदी किंमत नसल्यामुळे ज्या वस्तूंचे मूल्य ठरवता येत नाही, त्या सारांशात दाखवल्या जातात. |
| दिनांक असलेली कागदपत्रे | त्या वर्षातील बिले, खर्च, देयके आणि साठ्यातील बदल तपासून पूर्ण करा. |
| बॅकअप | तुम्हाला सहज शोधता आणि स्वतः पुनर्संचयित करता येईल असा स्वतंत्र बॅकअप तयार करा. |
ग्राहकाची रक्कम येणे बाकी आहे, एवढेच कारण वर्ष बंद करणे पुढे ढकलण्यासाठी पुरेसे नाही. वर्षअखेरीस प्रत्यक्ष किती रक्कम येणे होती, हे शिल्लक अचूकपणे दाखवते का, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.
आर्थिक वर्षाचा लॉक काय करतो
वर्ष बंद केल्यावर ग्राहक आणि पुरवठादारांची शिल्लक, रोख व बँक शिल्लक आणि अखेरच्या साठ्याचे मूल्य यांचा सारांश जतन होतो. तुम्ही वर्ष बंद केले तेव्हा मोजलेल्या आकड्यांची नोंद म्हणून हा जतन केलेला सारांश कायम राहतो.
त्यानंतर बंद वर्षातील दिनांक असलेल्या हिशोबी नोंदी जोडणे, बदलणे किंवा हटवणे Yojika थांबवते. यात इनव्हॉइस, देयके, खर्च आणि साठ्यातील बदल समाविष्ट आहेत. रीसायकल बिनमधून दिनांक असलेली नोंद पुनर्संचयित करणेही थांबवले जाते.
लॉकला मर्यादा आहेत. पक्ष किंवा खात्याची आरंभीची शिल्लक यांसह दिनांक नसलेले मास्टर तपशील बदलता येतात. चेक क्लिअर किंवा बाउन्स केल्याने चालू आकडे अजूनही बदलू शकतात. उदाहरणार्थ, बाउन्स झालेल्या चेकची रक्कम पुन्हा बिलाच्या येणे बाकीमध्ये जोडली जाऊ शकते; मात्र जतन केलेला क्लोजिंग सारांश बदलत नाही.
वर्ष बंद केल्याने शिल्लक पुढे नेली जात नाही किंवा आरंभीची शिल्लक पुन्हा लिहिली जात नाही. तसेच सध्याचा इनव्हॉइस काउंटर रीसेट होत नाही. क्रमांक देण्याच्या स्वतंत्र विषयासाठी आर्थिक वर्षातील इनव्हॉइस क्रमांक मार्गदर्शक पाहा.
नागपूरचे उदाहरण: मार्चमधील गहाळ वसुली शोधा
नागपूरमधील मीनाचे दुकान सप्टेंबरमध्ये FY 2025-26 बंद करण्यापूर्वी त्याचा आढावा घेत आहे, असे समजा. एका ग्राहकाच्या खात्यात आरंभीची शिल्लक, परतावा किंवा इतर कोणताही बदल नाही. खालील रकमा नोंदवलेल्या बिलांची आणि मिळालेल्या देयकांची उदाहरणादाखल बेरीज आहेत; त्यात लागू असलेला कर समाविष्ट आहे. ही शिल्लक तपासणी आहे, नमुना कर इनव्हॉइस नाही.
| 31/03/2026 पर्यंतचे ग्राहक खाते | रक्कम |
|---|---|
| वर्षभरात नोंदवलेली बिले | ₹12,000 |
| आधीच नोंदवलेली वसुली | ₹7,000 |
| तपासणीपूर्वी दाखवलेली येणे बाकी | ₹5,000 |
| 30/03/2026 रोजी प्रत्यक्ष मिळालेली, पण नोंद राहून गेलेली रक्कम | ₹2,000 |
| दुरुस्तीनंतरची एकूण वसुली | ₹9,000 |
| योग्य क्लोजिंग येणे बाकी | ₹3,000 |
दुरुस्तीपूर्वी गणित ₹12,000 − ₹7,000 = ₹5,000 असे आहे. मीना तिच्या नोंदींशी गहाळ वसुलीची पडताळणी करून ती प्रत्यक्ष मार्चच्या तारखेसह नोंदवते. त्यामुळे एकूण वसुली ₹7,000 + ₹2,000 = ₹9,000 होते. क्लोजिंग येणे बाकी ₹12,000 − ₹9,000 = ₹3,000 राहते.
वर्ष लॉक करण्यापूर्वी ती ही दुरुस्ती करते. ग्राहकाने नंतर 10/09/2026 रोजी ₹1,000 भरल्यास मीना त्या वसुलीची नोंद प्रत्यक्ष तारखेसह उघड्या वर्षात करते. इतर कोणताही व्यवहार नसल्यास सध्याची येणे बाकी ₹3,000 − ₹1,000 = ₹2,000 होते. जतन केलेली मार्चअखेरची शिल्लक ₹3,000 हीच राहते.
पुरवठादाराचे ठिकाण आणि पुरवठ्याचे ठिकाण दोन्ही महाराष्ट्रात असलेल्या सामान्य करपात्र विक्रीसाठी कराचे घटक CGST आणि SGST असतात, हे CBIC च्या राज्यांतर्गत पुरवठ्यावरील FAQ मध्ये स्पष्ट केले आहे. हे कर तपशील मूळ बिलांवर असतात; त्यांची बाकी नंतर वसूल करताना विक्री पुन्हा नोंदवण्याची गरज नसते.
Yojika मध्ये वर्ष बंद करा
- Settings → Business & Tax → Financial years उघडा.
- दिसणारे Close [year]… बटण निवडा.
- किंमत नसलेल्या साठ्याच्या इशाऱ्यासह क्लोजिंग सारांश तपासा आणि Continue क्लिक करा.
- लॉकचे स्पष्टीकरण वाचा आणि पुष्टीसाठी स्क्रीनवर दिसणारे वर्ष अगदी तसेच टाइप करा.
- Close [year] क्लिक करा. लॉक करण्यापूर्वी Yojika अंतर्गत सुरक्षित प्रत जतन करते; ती प्रत तयार झाली नाही तर वर्ष बंद होत नाही.
- अंतिम पुष्टी आणि बॅकअप फाइलचे नाव तपासा, नंतर Done क्लिक करा.
ही अंतर्गत सुरक्षित प्रत तुम्ही निवडलेल्या बॅकअप फोल्डरपेक्षा वेगळी आहे. बिलिंग डेटाचा बॅकअप मार्गदर्शक मध्ये सांगितल्याप्रमाणे स्वतःचे बॅकअप घेत राहा.
तुम्ही पर्यायी Combo Cloud Sync वापरत असाल, तर आधी प्रत्येक डिव्हाइस अपडेट करा आणि सर्वत्र लॉकवर अवलंबून राहण्यापूर्वी त्यांचे सिंक पूर्ण होऊ द्या. जुन्या आवृत्त्यांना आर्थिक वर्ष बंद झाल्याची माहिती मिळेलच असे नाही. वर्ष बंद करण्याच्या संपूर्ण मार्गदर्शकात या डिव्हाइस वर्तनाचे स्पष्टीकरण दिले आहे.
वर्ष पुन्हा उघडणे आणि नोंदी जतन करणे
बंद वर्षात दुरुस्ती करण्यासाठी View summary → Reopen year उघडा. पासकोड टाका; तो सेट नसेल तर वर्ष टाइप करून पुष्टी करा. सर्वांत अलीकडे बंद केलेले वर्षच पुन्हा उघडता येते. त्यामुळे गरज असल्यास नंतरची बंद वर्षे उलट क्रमाने उघडा.
वर्ष पुन्हा उघडल्यावर जतन केलेला सारांश बदलत नाही. दुरुस्ती आणि तिचा रिटर्नवर होणारा परिणाम तुमच्या CA सोबत तपासा, सुधारित आकड्यांचा आढावा घ्या आणि तयार झाल्यावर वर्ष पुन्हा बंद करा.
मूळ नोंदी आणि बॅकअप जतन करून ठेवा. CGST Section 36 नुसार, लागू असलेल्या नोंदणीकृत व्यक्तींनी संबंधित वर्षाच्या वार्षिक रिटर्नच्या देय तारखेपासून 72 महिने खाती जतन करणे सामान्यतः आवश्यक आहे. ठरावीक कार्यवाही किंवा तपास सुरू असल्यास, अंतिम निकालानंतर एक वर्षापर्यंतचा कालावधी त्याहून उशिरा असेल तर मुदत वाढू शकते. CBIC चा Section 36 मजकूर पाहा. तुमच्या नोंदींसाठी सध्याचा नियम आणि जतन करण्याची अखेरची तारीख CA कडून निश्चित करा; तुम्ही Close दाबलेल्या दिवसापासून मोजू नका.
लॉकचा वापर नियमित हिशोबाचा भाग म्हणून करा
Yojika क्लोजिंग सारांश, सुरक्षित प्रत आणि कालावधी लॉक देते. नोंदी अचूक ठेवणे आणि ताळमेळ करणे ही दुकानाची जबाबदारी आहे. हे तुमच्या कामकाजात कसे बसते ते पाहण्यासाठी बिलिंग आणि रिपोर्टिंग सुविधा आणि परवाना पर्याय जाणून घ्या.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
Yojika मध्ये आर्थिक वर्ष कधी बंद करता येते?
ते वर्ष 31 मार्चला संपल्यानंतरच. आधी हिशोबाची पुस्तके आणि संबंधित रिटर्न तुमच्या CA सोबत तपासा; Yojika बंद करण्यास पात्र वर्षे सर्वांत जुन्या वर्षापासून क्रमाने दाखवते.
वर्ष बंद केल्यावर शिल्लक पुढे नेली जाते का?
नाही. वर्ष बंद केल्यावर सारांश जतन होतो आणि दिनांक असलेल्या नोंदी लॉक होतात. त्यामुळे आरंभीची शिल्लक पुन्हा लिहिली जात नाही, ग्राहकांची बाकी मिटत नाही किंवा पुढील वर्षातील क्रमांक पद्धत बदलत नाही.
बंद आर्थिक वर्षातील बिलाचे पैसे स्वीकारता येतात का?
हो. नंतर मिळालेल्या रकमेची नोंद तिच्या प्रत्यक्ष तारखेसह उघड्या वर्षात करा. जुने बिल लॉकच राहते, पण सध्याची येणे बाकी कमी होऊ शकते.
बंद केलेले आर्थिक वर्ष पुन्हा उघडता येते का?
हो. View summary उघडा, Reopen year निवडा आणि पासकोड टाका; पासकोड सेट नसेल तर वर्षाची पुष्टी करा. सर्वांत अलीकडे बंद केलेले वर्षच आधी पुन्हा उघडता येते.